تسمه دینام ۴۰۵، پارس و سمند؛ سایز، علائم خرابی و مقایسه بهترین برندها
· ۱۴ دقیقه مطالعه

تسمه دینام ۴۰۵ از آن قطعههایی است که تا روز اول جیرجیر کردن یا روشن شدن چراغ باتری کسی سراغش نمیرود. اما همین تسمه شیاری ساده، نیروی موتور را به دینام، پمپ هیدرولیک فرمان و کمپرسور کولر میرساند. اگر شل شود، ترک بخورد یا پاره شود، هم شارژ باتری مختل میشود، هم فرمان سنگین میشود و هم کولر از کار میافتد.
در این راهنما توضیح میدهیم تسمه دینام پژو ۴۰۵، پارس و سمند چه کاری انجام میدهد، سایز تسمه دینام ۴۰۵ برای هر موتور چیست، علائم خرابی آن کدام است و چه زمانی باید عوض شود. بعد چهار برند رایج بازار ایران را با هم مقایسه میکنیم و در پایان نکات خرید و نصب درست را مرور میکنیم.

نمای کلی محفظه موتور پژو ۴۰۵ با موتور XU7؛ تسمه دینام در سمت پولیهای موتور قرار دارد و در این زاویه بهطور کامل دیده نمیشود. عکس: GamerLag23، ویکیمدیا کامنز، CC0 (مالکیت عمومی).
تسمه دینام ۴۰۵ چه کاری انجام میدهد؟
تسمه دینام که به آن تسمه تجهیزات جانبی یا تسمه شیاری هم میگویند، روی پولیهای جلوی موتور میچرخد. این تسمه حرکت پولی سر میللنگ را میگیرد و به تجهیزات جانبی منتقل میکند. طبق مشخصات محصول در سرچراغ، تسمه 6PK1665 در پژو ۴۰۵، پارس و سمند نیرو را به این سه قطعه میرساند:
- دینام: برق خودرو را تولید میکند و باتری را شارژ نگه میدارد.
- پمپ هیدرولیک فرمان: فشار روغن لازم برای فرمان سبک را تأمین میکند.
- کمپرسور کولر: در خودروهای کولردار، گاز کولر را به گردش درمیآورد.
چون یک تسمه چند مصرفکننده را میچرخاند، خرابی آن معمولاً چند علامت را همزمان نشان میدهد. چراغ باتری روشن میشود، فرمان سنگین میشود و کولر خنک نمیکند. به همین دلیل اگر تسمه پاره شد، رانندگی طولانی با همان وضعیت توصیه نمیشود.
تفاوت تسمه دینام با تسمه تایم
خیلی از رانندگان این دو تسمه را با هم اشتباه میگیرند. تسمه تایم دندانهدار است و پشت قاب موتور، حرکت میللنگ و میلسوپاپ را هماهنگ میکند. پارگی آن میتواند به موتور آسیب جدی بزند. تسمه دینام شیاری است، بیرون موتور قرار دارد و فقط تجهیزات جانبی را میچرخاند. این دو تسمه جای یکدیگر استفاده نمیشوند و عوض کردن یکی به معنی نو شدن دیگری نیست. برای آشنایی بیشتر با تسمه تایم، راهنمای تسمه تایم پراید و تیبا را بخوانید.
یک نکته مهم هم در توضیحات همین محصول آمده است: در بعضی خودروهای داخلی، همراستا نبودن پولیها باعث صدای اضافی یا بیرون افتادن تسمه از روی پولی میشود و حتی ممکن است به تسمه تایم و موتور آسیب برساند. پس اگر تسمه دینام از جای خود بیرون آمده یا ریشریش شده است، از تعمیرکار بخواهید اطراف قاب تایم را هم بررسی کند.
سایز تسمه دینام ۴۰۵، پارس و سمند برای هر موتور
مهمترین نکته در خرید تسمه دینام ۴۰۵ این است که نام خودرو بهتنهایی کافی نیست. پژو ۴۰۵، پارس و سمند با موتورهای مختلفی تولید شدهاند و هر موتور مسیر پولی و طول تسمه خودش را دارد.
کد تسمه شیاری از سه بخش تشکیل میشود. در کد 6PK1665، عدد 6 تعداد شیارهاست، PK نوع پروفیل شیار را نشان میدهد و 1665 طول تسمه به میلیمتر است. اگر حتی یکی از این سه بخش متفاوت باشد، تسمه ممکن است روی پولی بنشیند اما درست کار نکند.
بر اساس مشخصاتی که فروشندگان و تأمینکنندگان قطعه در بازار ایران اعلام کردهاند، سایزهای رایج اینها هستند:
- موتور XU7 (پژو ۴۰۵ GLX، پارس و سمند XU7): کد رایج 6PK1665. بعضی برندها نسخه قالبی با کد نزدیک مثل 6PK1663 را هم برای همین موتور عرضه میکنند.
- موتور TU5 (پارس و ۴۰۵ با موتور TU5): تسمه کوتاهتری با کد 6PK1575 فروخته میشود و بعضی تأمینکنندگان کد 6PK1568 را برای موتورهای TU3 و TU5 اعلام کردهاند.
- موتور ملی EF7 (سمند ملی، سورن و دنا): تسمه کاملاً متفاوتی با کد 6PK2364 دارد.
بنابراین تسمه 6PK1665 برای سمند EF7 یا پارس TU5 مناسب نیست. اگر نوع موتور خودرو را نمیدانید، کد حکشده روی تسمه قبلی بهترین راهنماست؛ به شرطی که تسمه قبلی درست انتخاب شده باشد. تفاوت تجهیزات، مثلاً کولردار بودن یا نبودن خودرو، هم ممکن است روی مسیر تسمه اثر بگذارد. پس پیش از خرید، کد تسمه فعلی را با مشخصات کالا مقایسه کنید.
مشخصات تسمه دینام ۴۰۵ در سرچراغ
در سرچراغ، تسمه دینام دانگیل مدل 6PK1665 مناسب برای پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند عرضه میشود. مشخصات ثبتشده این کالا اینهاست:
- برند: دانگیل (Dongil)
- سری محصول: Superstar Premium
- شماره فنی: 6PK1665
- جنس: شیاری از جنس EPDM
- کاربرد: تسمه دینام، تسمه کولر و تسمه هیدرولیک
- مناسب برای: پژو ۴۰۵، پژو پارس، سمند و سمند LX
- عمر مفید اعلامشده: حدود ۷۰ هزار کیلومتر
- کشور سازنده: کره جنوبی
در توضیحات محصول آمده است که ارتفاع کم و انعطاف بالای تسمههای شیاری باعث میشود روی پولیهای کوچک و در دورهای بالا عملکرد خوبی داشته باشند. کد 6PK1665 همان کدی است که در بازار برای خودروهای XU7 شناخته میشود. با این حال، پیش از سفارش کد تسمه فعلی خودروی خود را بررسی کنید.
تسمه دینام دانگیل مدل 6PK1665 مناسب برای پژو 405، پژو پارس و سمند۱٬۳۴۸٬۰۵۰
عکس: تصویر کالای فروشگاه سرچراغ؛ مربوط به محصول معرفیشده.
علائم خرابی تسمه دینام ۴۰۵
تسمه دینام معمولاً یکباره از کار نمیافتد و پیش از پاره شدن نشانههایی دارد. این علائم را جدی بگیرید:
- صدای جیرجیر یا سوت: بهویژه هنگام روشن کردن موتور در هوای سرد یا مرطوب، روشن کردن کولر یا چرخاندن کامل فرمان. این صدا معمولاً از سر خوردن تسمه روی پولی است.
- ترک روی شیارهای داخلی: در مشخصات همین محصول، دیدن ترک در شیارهای داخلی بهعنوان نشانه زمان تعویض ذکر شده است. ترکهای عرضی ریز اولین هشدار هستند.
- براق و شیشهای شدن سطح تسمه: سطح صیقلی نشان میدهد تسمه مدتی سر خورده و چسبندگیاش کم شده است.
- ریشریش شدن لبهها یا کنده شدن شیارها: این وضعیت معمولاً با همراستا نبودن پولیها یا خرابی بلبرینگ مرتبط است.
- روشن شدن چراغ باتری: اگر تسمه بلغزد یا پاره شود، دینام درست نمیچرخد و باتری شارژ نمیشود.
- سنگین شدن ناگهانی فرمان: چون پمپ هیدرولیک با همین تسمه کار میکند.
- ضعیف شدن کولر: کمپرسور هم از همین تسمه نیرو میگیرد.
هر صدایی هم الزاماً از خود تسمه نیست. بلبرینگ هرزگرد یا سفتکن خراب، پولی لنگ و حتی دینام معیوب هم صدا ایجاد میکنند. تعمیرکار باید پیش از تعویض، کل مجموعه را بررسی کند. اگر صاحب پژو ۲۰۶ هم هستید، راهنمای تسمه دینام ۲۰۶ تیپ ۲ و ۳ همین علائم را برای موتور TU3 توضیح میدهد.
زمان تعویض تسمه دینام ۴۰۵
عدد ثابتی برای همه برندها وجود ندارد. عمر مفید اعلامشده برای تسمه دانگیل 6PK1665 در سرچراغ حدود ۷۰ هزار کیلومتر است و فروشندگان برندهای دیگر عددهایی بین ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر اعلام میکنند. این اعداد در شرایط عادی رانندگی معنا دارند.
در عمل این عوامل عمر تسمه را کوتاهتر میکنند:
- رانندگی زیاد در ترافیک و گرمای تابستان با کولر روشن
- موتورهای دوگانهسوز که دمای محفظه موتور بالاتری دارند
- نشت روغن موتور یا روغن هیدرولیک روی تسمه
- بلبرینگ هرزگرد یا سفتکن فرسوده
- شل یا سفت بودن بیش از حد تسمه
بهترین روش این است که در هر بار تعویض روغن، نگاهی به تسمه بیندازید یا از تعمیرکار بخواهید وضعیتش را بررسی کند. اگر ترک، براقی یا ریشریش شدن دیدید، منتظر رسیدن به کیلومتر اعلامشده نمانید. تسمه دینام قطعه ارزانی است، اما پاره شدن آن در جاده میتواند شما را معطل کند.
مقایسه بهترین برندهای تسمه دینام ۴۰۵ در بازار ایران
برای کد 6PK1665 برندهای زیادی در بازار ایران عرضه میشود. چهار برند زیر در فروشگاههای قطعه و راهنمای خرید فروشندگان بیشتر از بقیه دیده میشوند. سطح قیمتها نسبی است و قیمت دقیق بین فروشندگان و در زمانهای مختلف تفاوت زیادی دارد.
۱. دانگیل (Dongil) – کره جنوبی
- خاستگاه: دانگیل تولیدکننده کرهای تسمه خودرو است و نسخه 6PK1665 آن از سری Superstar Premium و ساخت کره جنوبی معرفی میشود.
- کیفیت و شهرت: از برندهای آشنای بازار ایران برای تسمه دینام ۴۰۵ است و در فروشگاههای بزرگ آنلاین با تعداد زیادی خریدار و نظر دیده میشود. جنس EPDM آن در برابر حرارت و ترک مقاومتر از لاستیکهای قدیمی است.
- سطح قیمت: اقتصادی تا میانی.
- مناسب برای: رانندگانی که تسمه استاندارد با قیمت منطقی و کیفیت قابل اتکا میخواهند؛ مناسب استفاده روزمره شهری و جادهای.
۲. رایکالتون (Raycalton)
- خاستگاه: از برندهای رایج تسمه در بازار ایران است. بخشی از محصولات آن با بستهبندی ایساکو هم عرضه میشود. فروشندگان کشور سازنده آن را متفاوت اعلام میکنند، پس به برچسب روی بستهبندی توجه کنید.
- کیفیت و شهرت: در راهنماهای فروشندگان قطعه، کیفیت قابل قبول و قیمت مناسب از ویژگیهای آن ذکر شده است. برای ۴۰۵ و سمند XU7 نسخه قالبی EPDM با کد 6PK1663 هم دارد.
- سطح قیمت: میانی.
- مناسب برای: کسانی که دنبال تعادل بین قیمت و کیفیت هستند؛ گزینه رایج برای استفاده شهری.
۳. گیتس پاورگریپ (Gates PowerGrip)
- خاستگاه: گیتس از نامهای شناختهشده جهانی در تسمه خودرو است. در بازار ایران معمولاً با عنوان «پاورگریپ» یا «گیتس اروپا» فروخته میشود.
- کیفیت و شهرت: در بیشتر راهنماهای خرید فروشندگان ایرانی، از نظر دوام، مقاومت حرارتی و بیصدا بودن در رده بالا قرار میگیرد. در عوض، به گفته همین منابع، نمونههای تقلبی آن در بازار زیاد است.
- سطح قیمت: بالا.
- مناسب برای: رانندگانی که کارکرد زیاد دارند، خودروی دوگانهسوز یا کولر پرکار دارند و میخواهند تسمه را نصب کنند و مدت طولانی به آن فکر نکنند. فقط از فروشندهای بخرید که اصالت کالا را تضمین کند.
۴. اپتیبلت (Optibelt) – آلمان
- خاستگاه: برند آلمانی تولیدکننده انواع تسمه صنعتی و خودرویی. نسخههای 6PK1665 آن برای ۴۰۵، پارس و سمند XU7 در بازار ایران عرضه میشود و بعضی فروشندگان میگویند با لیبل ایساکو هم موجود است.
- کیفیت و شهرت: در کنار گیتس، در رده کیفی بالای بازار معرفی میشود و به مقاومت حرارتی و کارکرد بیصدا شهرت دارد.
- سطح قیمت: میانی تا بالا؛ قیمت آن بین فروشندگان تفاوت زیادی دارد.
- مناسب برای: کسانی که کیفیت اروپایی میخواهند و نمونه اصل را از فروشنده معتبر پیدا میکنند.
جمعبندی مقایسه برندها
- بیشترین دوام و قیمت بالاتر: گیتس پاورگریپ و اپتیبلت؛ به شرط اصل بودن.
- تعادل قیمت و کیفیت: دانگیل و رایکالتون.
- ریسک تقلب: برای برندهای گرانتر بیشتر است؛ پس اصالت و ضمانت را جدی بگیرید.
برند دایکو هم در گذشته در بازار ایران رایج بود، اما بعضی فروشندگان میگویند نمونه اصل آن برای ۴۰۵ کمیاب شده است. یادتان باشد که هیچ برندی با نصب اشتباه یا سفتکن خراب عمر طولانی نخواهد داشت. کیفیت نصب به اندازه برند مهم است.
راهنمای خرید تسمه دینام ۴۰۵
پیش از خرید، این موارد را بررسی کنید:
- نوع موتور: مشخص کنید خودرو XU7، TU5 یا EF7 است. کد 6PK1665 برای موتور XU7 شناخته میشود.
- کد کامل تسمه: عدد حکشده روی تسمه قبلی را با کد کالا مقایسه کنید. شباهت ظاهری یا نزدیک بودن طول کافی نیست.
- جنس تسمه: تسمههای EPDM معمولاً در برابر گرما و ترک مقاومتر از تسمههای قدیمیترند.
- بستهبندی و نوشتهها: چاپ خوانا روی تسمه، بستهبندی سالم و مشخصات کامل سازنده را بررسی کنید.
- قیمت غیرعادی: قیمت خیلی پایینتر از عرف بازار برای برندهای مطرح، میتواند نشانه کالای تقلبی باشد.
- ضمانت اصالت: از فروشندهای بخرید که اصالت کالا و امکان مرجوعی با پلمب سالم را تضمین کند.
نکات نصب و تعویض تسمه دینام ۴۰۵
تعویض تسمه دینام کار پیچیدهای نیست، اما چند نکته در عمر تسمه نو اثر مستقیم دارد:
- بلبرینگ هرزگرد و سفتکن را بررسی کنید: اگر بلبرینگ صدا میدهد، لق است یا سفت میچرخد، تسمه نو هم زود خراب میشود. در صورت نیاز آن را همراه تسمه عوض کنید.
- همراستایی پولیها: در توضیحات همین محصول توصیه شده است که هنگام تعویض، همراستایی پولیها با پولی میللنگ بررسی شود. پولی کج باعث صدا، ریشریش شدن و حتی بیرون افتادن تسمه میشود.
- کشش درست: تسمه شل سر میخورد و جیرجیر میکند؛ تسمه بیش از حد سفت به بلبرینگ دینام، پمپ هیدرولیک و خود تسمه فشار میآورد. کشش را مطابق دستورالعمل خودرو تنظیم کنید.
- مسیر تسمه: پیش از باز کردن تسمه قدیمی، از مسیر آن عکس بگیرید تا تسمه نو دقیقاً روی همه شیارها بنشیند.
- نشتی روغن: اگر روغن موتور یا روغن هیدرولیک روی تسمه قدیمی دیده میشود، اول منشأ نشتی را برطرف کنید.
- کنترل بعد از نصب: موتور را روشن کنید و با روشن کردن کولر و چرخاندن فرمان، صدا و لرزش تسمه را بررسی کنید.
اگر ابزار و تجربه کافی ندارید، تعویض را به تعمیرکار بسپارید. اگر همزمان کار گیربکسی روی خودرو دارید، راهنمای کیت کلاچ ۴۰۵ ولئو سبز هم برایتان مفید است.
پرسشهای متداول درباره تسمه دینام ۴۰۵
سایز تسمه دینام ۴۰۵ چند است؟
برای پژو ۴۰۵ با موتور XU7، کد رایج 6PK1665 است؛ یعنی ۶ شیار، پروفیل PK و طول ۱۶۶۵ میلیمتر. نسخههای TU5 تسمه کوتاهتری دارند. پیش از خرید، کد تسمه فعلی خودروی خود را بررسی کنید.
تسمه دینام ۴۰۵ با پارس و سمند یکی است؟
برای پارس و سمند با موتور XU7، بله؛ کد 6PK1665 برای هر سه خودرو عرضه میشود. اما پارس TU5 و سمند ملی EF7 تسمه متفاوتی دارند. کد 6PK1665 برای سمند EF7 مناسب نیست.
تسمه دینام ۴۰۵ هر چند کیلومتر باید عوض شود؟
عمر اعلامشده برای تسمههای رایج بین ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر است و برای دانگیل 6PK1665 در سرچراغ حدود ۷۰ هزار کیلومتر ذکر شده است. اگر زودتر از آن ترک، براقی یا ریشریش شدن دیدید، تسمه را عوض کنید.
اگر تسمه دینام پاره شود چه میشود؟
دینام دیگر باتری را شارژ نمیکند و چراغ باتری روشن میشود. فرمان هیدرولیک سنگین میشود و کولر کار نمیکند. با برق باتری فقط مسافت محدودی میتوان رفت؛ بهتر است هرچه زودتر تسمه را عوض کنید و اطراف قاب تایم را هم بررسی کنید.
چرا تسمه دینام نو صدا میدهد؟
علتهای رایج، تنظیم نبودن کشش، همراستا نبودن پولیها، بلبرینگ هرزگرد یا سفتکن خراب و انتخاب سایز اشتباه است. اگر صدا بعد از نصب ادامه داشت، تسمه را عوض نکنید و اول این موارد را بررسی کنید.
جمعبندی
تسمه دینام ۴۰۵ با یک تسمه، دینام، پمپ هیدرولیک فرمان و کمپرسور کولر را میچرخاند. صدای جیرجیر، ترک روی شیارها، براق شدن تسمه، روشن شدن چراغ باتری و سنگین شدن فرمان مهمترین علائم خرابی آن هستند. پیش از خرید، نوع موتور را مشخص کنید: کد 6PK1665 برای پژو ۴۰۵، پارس و سمند با موتور XU7 شناخته میشود و موتورهای TU5 و EF7 تسمه دیگری دارند.
در مقایسه برندها، گیتس پاورگریپ و اپتیبلت در رده کیفی و قیمتی بالا، و دانگیل و رایکالتون در رده تعادل قیمت و کیفیت قرار میگیرند. تسمه دینام دانگیل سوپراستار 6PK1665 در سرچراغ ساخت کره جنوبی، از جنس EPDM و برای ۴۰۵، پارس، سمند و سمند LX معرفی شده است.
مشخصات کالای معرفیشده از صفحه محصول سرچراغ گرفته شده است. برای دیدن سایر تسمهها به دسته تسمه در سرچراغ سر بزنید.